Πολυτεχνείο ετών... 38!

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή η καρδιά και το μυαλό μας πηγαίνει στο μακρινό 1973 όπου κάποιοι σήκωσαν το ανάστημά τους ενάντια στην τυραννία του καθεστώτος εκείνης της εποχής και έδωσαν το αίμα τους στην κυριολεξία για τη δημοκρατία. Το τρανό παράδειγμα της αντίστασης των φοιτητών εκείνης της εποχής έμεινε στην ιστορία ως το κορυφαίο γεγονός που αφορά τους αγώνες των νέων για την ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα του κάθε ανθρώπου.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου, που ξεκίνησε στις 14 Νοέμβριου του 1973 και κλιμακώθηκε στις 17 Νοεμβρίου, εκτός από την κορυφαία αντιδικτατορική εκδήλωση και την πτώση της Χούντας, αποτελεί και φωτεινό φάρο για το σημερινό κοινωνικό και πολιτικό «σκοτάδι», στο οποίο έχει περιέλθει η χώρα εξ αιτίας λάθος χειρισμών, λάθος ανθρώπων σε λάθος στιγμές. Μπορεί εκείνη την εποχή ο κόσμος να βίωνε την Χούντα ως κάτι επίσημο στο πολιτικό σκηνικό αλλά σήμερα στην Ελλάδα του 2011 η Χούντα παραμένει πίσω από το «φερετζέ» της δήθεν δημοκρατίας. Ομως, αυτή είναι άλλη κουβέντα και μεγάλη...





Τι έγινε λοιπόν τότε στο Πολυτεχνείο; Ας δούμε αναλυτικά τα γεγονότα...

Το 1967, η Ελλάδα βρισκόταν από τις 21 Απριλίου εκείνου του έτους υπό τη δικτατορία του Γεώργιου Παπαδόπουλου και του στρατού. Ο 48χρονος τότε Γεώργιος Παποδόπουλος (γεννηθείς το 1919) τέκνο του Χρήστου και της Χρυσούλας Παπαδοπούλου, κυρίως παρουσιαζόταν (και ήταν) ως φανατικός αντικομμουνιστής. Οι ατομικές ελευθερίες είχαν καταργηθεί ενώ στον πολιτικό τομέα εξορίζονταν όσοι πολιτικοί είχαν διαφορετικές πεποιθήσεις. Αλλωστε, το καθεστώς της εποχής είχε εμπλακεί σε όλες τις δραστηριότητες της καθημερινότητας του λαού. Ακόμα και στα πανεπιστήμια είχαν απαγορευτεί οι φοιτητικές εκλογές και επιβάλλονταν μη εκλεγμένοι ηγέτες στην Εθνική Φοιτητική Ενωση Ελλάδας (ΕΦΕΕ).

Οπως είναι φυσικό, οι ενεργείς αυτές προκάλεσαν δυσαρέσκεια και ποικίλες αντιδράσεις όπως αυτή του φοιτητή Γεωλογίας, Κώστα Γεωργάκη, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε δημόσια το 1970 στην Γένοβα της Ιταλίας. Στις 5 Φεβρουαρίου του 1973 οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματά τους ενώ στις 14 Φεβρουαρίου οι φοιτητές της Αθήνας συγκεντρώθηκαν στο Πολυτεχνείο, όπου ζήτησαν την κατάργηση του Ν.1347. Νόμος που προέβλεπε την υποχρεωτική στράτευση όσων ανέπτυσσαν συνδικαλιστική δράση κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Τότε δόθηκε εντολή στην αστυνομία να παραβιάσει το πανεπιστημιακό άσυλο με αποτέλεσμα να συλληφθούν 11 φοιτητές από τους οποίους οι 8 καταδικάστηκαν για διάφορα είδη ποινών.

Στις 21 Φεβρουαρίου οι φοιτητές κατέλαβαν το κτίριο της Νομικής στην Αθήνα, λέγοντας συνθήματα όπως: «Δημοκρατία», «Κάτω η Χούντα» και «Ζήτω η Ελευθερία», όπου διώχτηκαν και πάλι από την αστυνομία. Στις 14 Νοεμβρίου οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματά τους. Τα αιτήματά τους αφορούσαν τη διεξαγωγή εκλογών στους φοιτητικούς συλλόγους τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους και όχι στα τέλη του 1974, τον εκδημοκρατισμό των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, καθώς και την αύξηση των δαπανών για την παιδεία στο 20% του προϋπολογισμού. Κατά τη διάρκεια της ημέρας μαζεύτηκαν κι άλλοι φοιτητές στο Πολυτεχνείο και όλοι μαζί αποφάσισαν να γίνει κατάληψη του κτιρίου. Η αρχή της εξέγερσης ήταν πλέον γεγονός, με τους φοιτητές που αυτοαποκαλούνταν «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» να εκλέγουν Συντονιστικής Επιτροπής στην οποία μετείχαν 22 φοιτητές και 2 εργάτες.





Παράλληλα, ξεκίνησε η λειτουργία ραδιοφωνικού σταθμού με εκφωνητές τη Μαρία Δαμανάκη, τον Δημήτρη Παπαχρήστου και τον Μίλτο Χαραλαμπίδη που φώναζαν συνεχώς: «Εδώ Πολυτεχνείο! Λαέ της Ελλάδας το Πολυτεχνείο είναι σημαιοφόρος του αγώνα μας, του αγώνα σας, του κοινού αγώνα μας ενάντια στη δικτατορία και για την Δημοκρατία», δίνοντας δυναμικό παλμό στον αγώνα που είχε ξεκινήσει. Στις 16 του μήνα ήρθε η πρώτη αντίδραση του δικτατορικού καθεστώτος όταν αστυνομικές δυνάμεις επιτέθηκαν εναντίον του πλήθους που ήταν συγκεντρωμένο έξω από το Πολυτεχνείο, με γκλομπς και δακρυγόνα. Η πλειονότητα του κόσμου διαλύθηκε, ενώ όσοι παρέμειναν έστησαν οδοφράγματα, ανατρέποντας οχήματα και άναψαν φωτιές για να εξουδετερώσουν τα δακρυγόνα.

Τότε, ο Παπαδόπουλος κάλεσε το στρατό χρησιμοποιώντας τρεις μοίρες ΛΟΚ, μία μοίρα αλεξιπτωτιστών, και τρία άρματα μάχης (γαλλικά AMX30) που κατέβηκαν από το Γουδί προς το Πολυτεχνείο. Τα δύο άρματα απέκλεισαν τις πλαϊνές πύλες του ιδρύματος και το τρίτο στήθηκε απέναντι από την κεντρική πύλη περικυκλώνοντας ουσιαστικά το Πολυτεχνείο. Στις 3 π.μ. 17 Νοεμβρίου το άρμα που βρισκόταν απέναντι από την κεντρική πύλη εισέβάλε μέσα ρίχνοντας την πύλη κάτω μαζί με μια κοπέλα που είχε σκαρφαλώσει και κρατούσε την ελληνική σημαία. Οι μοίρες των ΛΟΚ, μαζί με αστυνομικούς άρχισαν να κυνηγούν τους φοιτητές, που προσπαθούσαν να διαφύγουν, μέσα στο Πολυτεχνείο συλλαμβάνοντας κάποιους από αυτούς. Οι εκφωνητές του ραδιοφωνικού σταθμού έκαναν εκκλήσεις στους στρατιώτες να αψηφήσουν τις εντολές των ανωτέρων τους και στη συνέχεια απήγγειλαν τον Εθνικό Υμνο μαζί με όσους φοιτητές είχαν παραμείνει στο προαύλιο του Πολυτεχνείου.

Οπως δήλωσε μάλιστα, σε μια σοκαριστική συνέντευξή του το 2003 ο 50χρονος Α. Σκευοφύλαξ, ο έφεδρος στρατιώτης που ήταν ο οδηγός του άρματος που γκρέμισε την πύλη του Πολυτεχνείου, οι φοιτητές και όσοι αγωνίζονταν τότε ήταν απλώς παλιοκουμμούνια χωρίς αξία και το σύστημα ήθελε να τους λιώσει σαν έντομα. «Πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της εισόδου στο Πολυτεχνείο έλεγα μαζί με τους άλλους ότι ήθελα να συντρίψω τα κουμμούνια. Αυτός ήμουν τότε. Ενας 20χρονος φασίστας! Ντρέπομαι πραγματικά για όσα έκανα. Οταν έφυγα από το στρατό και βγήκα στη ζωή να δουλέψω έλεγα σε φίλους και γνωστούς ότι δεν ήμουν εγώ που είχα ρίξει την πύλη. Τα είχα σιχαθεί όλα τόσο πολύ που δεν ήθελα ούτε να τα θυμάμαι. Είχα αλλάξει τόσο πλέον που ψήφισα ΚΚΕ δύο φορές. Θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμη από τη φοιτήτρια που είχα ρίξει τότε κάτω αλλά δεν τολμάω. Είναι πολύ αργά πλέον. Τα λόγια δεν σβήνουν τις πράξεις», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά!

Μετά την πτώση της πύλης οι στρατιώτες οδήγησαν τους εξεγερμένους, χωρίς βία, έξω από το Πολυτεχνείο από την οδό Στουρναρά. Μάλιστα, τα έβαλαν με τους αστυνομικούς που έκαναν κατά μέτωπο επίθεση στους φοιτητές και με ελεύθερους σκοπευτές που σημάδευαν το γύρω πλήθος. Οι εκφωνητές του σταθμού παρέμειναν στο Πολυτεχνείο φωνάζοντας συνθήματα. Μετά από 40 λεπτά συνελήφθησαν και αυτοί. Οσοι από τους φοιτητές κατάφεραν να διαφύγουν βρήκαν καταφύγιο στα γειτονικά σπίτια, ενώ ο αριθμός των συλληφθέντων έφτασε τους 840 και των νεκρών τους 34! Μάλιστα οι 18 εκ των νεκρών αναγνωρίστηκαν πλήρως και ήταν οι εξής:

1) Διομήδης Ιωάννου Κομνηνός, ετών 17 μαθητής
2) Βασίλειος Παναγιώτου Φαμέλλος, ετών 26
3) Toril Engelend, Νορβηγίδα σπουδάστρια
4) Γεώργιος Ανδρέου Σαμούρης, σπουδαστής, ετών 22
5) Αλέξανδρος Ευστρατίου Σπαρτίδης, ετών 16, μαθητής
6) Μάρκος Δημητρίου Καραμάνης, ετών 23
7) Βασίλειος Καράκας, Τούρκος υπήκοος, ετών 43
8) Δημήτριος Θεοφ. Θεοδώρας, ετών 6
9) Βασιλική Φωτίου Μπεκιάρη, ετών 17
10) Γεώργιος Αλεξάνδρου Γεριτσίδης, ετών 48
11) Νικόλαος Πέτρου Μαρκουλής, ετών 25
12) Στυλιανός Αγαμ. Καραγεώργης, ετών 19, εργάτης
13) Ανδρέας Στεργίου Κουμπος, ετών 63
14) Μιχαήλ Δημήτριου Μυρογιάννης, ετών 20
15) Κυριάκος Δημητρίου Παντελάκης, ετών 45, δικηγόρος
16) Σπύρος Κοντομάρης, δικηγόρος
17) Αικατερίνη Αργυροπούλου, ετών 75
18) Δημήτριος Παπαϊωάννου, ετών 60, ιδιωτικός υπάλληλος



Μετά τη Μεταπολίτευση -σύμφωνα με τις καταθέσεις ανθρώπων της Αστυνομίας- έγινε γνωστό ότι οι αυτοί που συνελήφθησαν ήταν πάνω από 2.400 και οι νεκροί πολύ παραπάνω από όσους προαναφέραμε. Στις 25 Νοεμβρίου ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ανατράπηκε με πραξικόπημα και πρόεδρος ορίστηκε ο αντιστράτηγος Φαίδων Γκιζίκης. Πρωθυπουργός της νέας κυβέρνησης τότε ήταν ο Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος και διοικητής της Στρατιωτικής Αστυνομίας, ο ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης, που επέβαλλε ένα καθεστώς σκληρότερο από εκείνο του Παπαδόπουλου. Στις 23 Ιουλίου του 1974 η δικτατορία έπεσε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεψε στην Ελλάδα για να επαναφέρει το πολίτευμα της δημοκρατίας.

Οσο για τις τιμωρίες των ανθρώπων της Χούντας; Στις 30 Δεκεμβρίου του 1975 -ενώπιον του πενταμελούς εφετείου Αθηνών- εκδόθηκαν οι ποινές για τους ένοχους. Οι κυριότερες και πιο βαριές ποινές επιβλήθηκαν στους Δημήτρη Ιωννίδη, Γεώργιο Παπαδόπουλο, Σταύρο Βαρνάβα και Νικόλαο Ντερτιλή. Πιο αναλυτικά:

1) Δημήτριος Ιωαννίδης (αρχηγός της ΕΣΑ την περίοδο της εξέγερσης): 7 φορές ισόβια για ηθική αυτουργία σε 7 ανθρωποκτονίες από πρόθεση και 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση για ηθική αυτουργία σε 38 απόπειρες ανθρωποκτονιών.

2) Γεώργιος Παπαδόπουλος (εν ενεργεία δικτάτορας την περίοδο της εξέγερσης): 25 χρόνια κάθειρξη για απλή συνέργεια σε ανθρωποκτονίες από πρόθεση και απόπειρες ανθρωποκτονιών.

3) Σταύρος Βαρνάβας (αντιστράτηγος Ε.Α.): 3 φορές ισόβια για ηθική αυτουργία σε 3 ανθρωποκτονίες από πρόθεση και 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση για ηθική αυτουργία σε 17 απόπειρες ανθρωποκτονιών.

4) Νικόλαος Ντερτιλής (ταξίαρχος Ε.Α.): Ισόβια κάθειρξη και διαρκής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων για ανθρωποκτονία από πρόθεση του φοιτητή Μυρογιάννη.

Να σημειωθεί ότι τιμωρήθηκαν επίσης άλλοι τέσσερις ανώτατοι αξιωματικοί σε 25 χρόνια κάθειρξη για ηθική αυτουργία σε συνολικά 12 ανθρωποκτονίες και 56 απόπειρες ανθρωποκτονιών και 12 απλοί κατηγορούμενοι 12 με 5 έως 10 μήνες κάθειρξη για διάφορες κατηγορίες.

Οι ένοχοι εκείνης της εποχής ,λοιπόν, τιμωρήθηκαν για όσα είχαν διαπράξει. Αραγε θα τιμωρήσει κάποιος και τους υπαίτιους της σύγχρονης Οικονομικής Χούντας; Μήπως είμαστε στα πρόθυρα μια νέας κοινωνικής εξέγερσης; Πριν 3 χρόνια άλλωστε ζήσαμε ή ίσως και κάποιοι από μας συμμετείχαν στα λεγόμενα Δεκεμβριανά... Τα γεγονότα τρέχουν, οπότε οψόμεθα...